Hoe okra klaarmaken en okra recept

Okra is een nog vrij onbekende groente in onze contreien, maar vindt stilaan zijn weg dankzij vooral Afrikaanse immigranten. Het is dan ook in vooral Afrikaanse winkels dat je ze kan vinden of op de markten waar er zuiderse kramen te vinden zijn. Okra heeft een heel belangrijke stof nl. okra pepsine dat een helende werking heeft op de darmen en dan voornamelijk de dunne darm. Het is de pepsine dat de oorzaak is voor het slijmachtige karakter van okra dat vrijkomt tijdens het koken.
Er zijn een aantal trukjes om de verslijming tegen te gaan omdat niet iedereen die textuur aangenaam vindt. Ik ben alvast geen grote liefhebber van het slijmachtige karakter van okra, maar wanneer goed klaargemaakt vind ik het lekker. Het is een groente waar je mee moet leren koken. Maar eens je de basisprincipes kent is het een gemakkelijke en uitaard zeer waardevolle groente.

Wat doet okra pepsine?

Okra Pepsine is een enzyme dat zorgt voor eliminatie van toxines in de dunne darm en het heelt de darmwand. Door onze onvolwaardige voeding krijgen we een ophoping van mucus (verslijming) in vooral de dunne darm waardoor opname van voedingsstoffen verstoord geraakt. Okra pepsine verwijderd dus deze verslijming. Het is ook heel nuttig bij maagzweren omdat het slijmachtige goedje ook daar zorgt voor een verzorging van de maagwand.

Tips voor het kiezen, voorbereiden en koken van okra:

1. Kies verse groene okra's die niet plat aanvoelen, en koop vooral niet de grote die smaakloos zijn. Okra's rond de 10 cm zijn een goed formaat.

2. Je kan okra in stukjes snijden of heel laten. Je kan ze bakken of roosteren in de oven of de gril.
In dit recept laat ik ze heel om de kans op verslijming zo klein mogelijk te houden.

3. Indien je ze heel laat snij dan enkel de top af met een scherp mes, dus zonder de peul open te snijden.

4. Was ze en droog ze goed af met een handdoek of keukenrol

5. Breng olie aan in een pan en verhit ze hoog genoeg en voeg dan pas de okra toe, zo voorkom je verslijming.

Extra tips om verslijming tegen te gaan:

1. Hou ze heel, maar dit hoeft uiteraard niet.

2. Droog ze goed af na het wassen

3. Kook ze op een hoog vuur

4. Voeg iets zuurs toe tijdens het koken zoals tomaten of citroensap. Je kan ze ook op voorhand een half uurtje in een azijnbadje leggen. Goed afspoelen met water en drogen nadien.

5. Roer heel regelmatig tijdens het koken

Okra met Indische toets

Wat heb je nodig: (voor ongeveer 3 personen)

500-600 gram okra

1 rode paprika (in stukjes)

1/2 groene paprika (in stukjes)

1/2 ui

2 knoflook tenen

2 flinke eetlepels verse gember

2 eetlepels curry (ik gebruik 2 verschillende soorten curry)

1 theelepel garam masala (optioneel)

sap van een halve citroen

peper en zout naar smaak

200 ml water 

olie naar keuze om te starten

Optioneel kan je op het einde van het koken kokosmelk (uit blik) toevoegen voor een romig karakter.

Tip: Er wordt ook veel met tomaten gewerkt in  combinatie met okra, door het zuur karakter van de tomaten is het een ideale partner voor een lekker gerecht.

Hoe maak je het:

• Voeg olie in een pot en verhit op een hoog vuur zonder dat het rookt
• Voeg ui, knoflook en gember toe en roer
• Voeg de specerijen toe en roer voor 1-2 minuten
• Voeg de stukjes paprika toe en het water en laat een aantal minuten koken terwijl je af en toe roert

• Voeg dan de okra en het citroensap toe, roer alles goed door elkaar. Doe een deksel op de pot maar roer regelmatig doorheen het mengsel. Ongeveer 10 minuten tot de okra bijtgaar zijn.

Lekker met een stukje vis, in ons geval tong.

In dit voorbeeld hebben we de maaltijd verrijkt met wat arugola sla en quinoa.

Bloemloze Chocolade Bietentaart

Ja die 4,5 kg bieten die we in onze supermarkt hebben gekocht moeten ergens in gebruikt worden. Dus vandaag bietentaart. Maar niet zomaar een bietentaart, eentje zonder het gebruik van bloem.
Wel met 3 eitjes, dus jammer voor diegenen die ei-loos willen/moeten eten. Aangezien er verder niets ingaat dat enige rijzing kan geven zijn de eitjes voor dit recept noodzakelijk. Eens terug uit de oven zakt het wel wat terug in elkaar dus dit is sowieso geen erg gerezen taart en je moet toch een beetje van de smaak van bieten houden, hoewel ze niet uitgesproken is door de zoetheid.

Volgende keer maak ik ze met een ander zoetmiddel dan molasse. De smaak van molasse was toch iets te overweldigend, zelfs voor onze smaak. En ik ga zeker wat extra donkere chocolade laten meesmelten, gewoon voor wat extra choco-gehalte :)

Bietentaart met kerst-ijs

Wat heb je nodig?

2 middelgrote en 1 kleinere rode biet geraspt
ongeveer 240 ml honing of agave siroop of zoetstof naar keuze
3 eitjes
2 theelepels vanille extract
60 gram cacaopoeder
120 ml olie (naar voorkeur maar geen olijfolie)
snuifje zout
2 theelepels gedroogde sinaasappelzest (optioneel)
extra chocolade (optioneel)

Hoe maken?

Schil en rasp de bieten (gebruik handschoenen als je geen rode vingers wil)
Voeg de geraspte bieten en honing/agave (in de foto zie je molasse) samen in een pot
Laat tot kookpunt komen en zet dan op een zachter vuur

Laat ongeveer 30 minuten pruttelen, af en toe eens roeren
Giet de bietenmassa in een blender (ook het vocht)
Voeg dan de eieren, vanille extract, cacaopoeder, olie en zout toe in de blender (of indien je dit niet hebt gebruik een staafmixer wat het iets moeilijker maakt om tot een mooi glad geheel te komen)
Proef en voeg dan extra suiker toe naar smaak, zoals vanillesuiker en/of suiker of honing
Vet een vorm in met olie
Giet het gladde deeg in de bakvorm
Bak op 180C ongeveer 30 tot 35 minuten

Alles samen in de blender

Bloemloze Chocolade Bietentaart

Rode Bieten Winter Chutney

Naast een grote zak wortelen en uien hadden we ook 4,5 kg rode bieten aangekocht. Met 1,5 kg daarvan heb ik deze winterchutney gemaakt. Het blijft lang goed in de koelkast en het is een heerlijke kleurrijke aanvulling van de maaltijden tijdens de wintermaanden.
Koud of warm is het lekker bij kaas, kip, kalkoen of varkensvlees, of bij een rijstgerecht.
Het heeft een aardse zuur-zoete smaak tenzij je meer suiker toevoegt.

Zalm, slaatje en bieten chutney

Ook leuk als zelfgemaakt kerstkadootje voor bijvoorbeeld een gastvrouw/heer of iemand die graag kookt.

Wat heb je nodig?

1,5 kg bieten (dat zijn ongeveer 10 middelgrote bieten)
260-300 gram suiker (of meer naar smaak)
500 ml rode wijnazijn
3 flinke eetlepels balsamic azijn
4 kleine of 3 middelgrote uien
1 tot 3 appels
200 tot 300 gram verse of bevroren veenbessen
3 mandarijnen of 50 tot 80 ml vers sinaasappelsap
1 flinke eetlepel kaneelpoeder
1 theelepel kruidnagel
1/2 tot 1 theelepel mosterdpoeder (optioneel)
1 theelepel gedroogde rozemarijn (indien verse 1 tot 2 takken rozemarijn toevoegen die je daarna verwijderd)
2 theelepels gedroogd sinaasappelzest (optioneel - dit heb ik in mijn keukenkast staan dus niet iets dat je speciaal moet gaan kopen)


Hoe maken?

Schil de bieten en snij in blokjes (best met handschoenen ivm de rode kleur, indien je toch rode vingers krijgt kan je dit verhelpen door ze in te wrijven met citroen)
Schil de appel(s) en snij de appel(s) en de uien in stukjes
Voeg de bietenstukjes, ui en appelstukjes samen in een flinke pot
Voeg de wijnazijn en balsamic azijn toe
Voeg de veenbessen en sinaasappelsap of in stukken gebroken mandarijn toe (ik deel ze in grote stukken en neem achteraf de vellen uit de pot)
Voeg de suiker en de kruiden toe
Laat minstens 2 tot 3 uur pruttelen op een zacht vuur tot het geheel volledig gaar is en ingedikt.
Giet de chutney in bokalen of confituurpotjes die je in kokend water eerst hebt steriel gemaakt, tenzij je alles in de komende weken opeet.
Sluit met het deksel, draai ze om op een handdoek voor een paar minuten of tot ze afgekoeld zijn.

bokalen steriliseren in kokend water

Bieten behoren tot dezelfde familie als spinazie en snijbiet. De knollen bevatten veel foliumzuur, vezels, mangaan en kalium. Ze zijn zeer nuttig bij lever-detoxificatie en ze verhogen het aantal anti-oxidant enzymen en witte bloedcellen. Ze zijn een van de belangrijkste bronnen voor glutamine, een aminozuur dat belangrijk is voor de gezondheid van het darmstelsel.

De bladeren die gebruikt kunnen worden zoals spinazie zijn rijk aan ijzer, calcium, vitamine A en C.

Gegelatineerde Maca: Wat? Hoe? Waarom? Smoothie

Als grootverbruikers van superfoods die we elke ochtend royaal toevoegen aan onze groene smoothies zijn we bijzonder blij met de nieuwere versie op de markt nl. gegelatineerde maca.

De 3 soorten Maca: rood,zwart en geel

Maca, een wortel uit Peru, heeft heel wat positieve eigenschappen die het verouderende lichaam prima ondersteuning geeft. Maca wordt in Peru zeer veel gegeten, het behoort daar tot de dagelijkse maaltijd, maar voor ons Westerlingen ligt het wat moeilijker om maca te consumeren. Wij moeten het aankopen via de winkel in poedervorm of capsulen en de prijs is ook niet min. Maar maca is een prachtig product en wij gebruiken het zelf heel graag . Hoewel het aan te raden is voldoende af te wisselen met ander superfoods en periodes zonder maca in te lassen zoals 2 weken innemen en 1 week stoppen of bijvoorbeeld 5 dagen maca - 2 dagen niet. Op die manier ontstaat er geen gewenning door het lichaam en blijft de maca effectief.

De voordelen van gegelatineerde maca over rauwe maca zijn o.a. :

1. Het wordt beter geabsorbeerd door de darmen, dus geen overprikkeling en ongemakken zoals winderigheid meer
2. Het heeft geen goitrogeen effect zoals rauwe maca, dus wie een gevoelige schildklier heeft doet er goed aan deze vorm te gebruiken
3. Het is geconcentreerder dan rauwe maca dus je hebt er minder van nodig
4. Het ruikt en smaakt anders, het heeft een zachte nootachtige smaak, lekker! Terwijl rauwe maca vrij 'grof en aards' smaakt
5. Het lost gemakkelijker op in vloeistof dan rauwe maca
5. Het heeft een zeer opwekkend effect vergelijkbaar met koffie maar dan zonder de cafeine, maar doet rauwe maca ook maar iets intenser
6. Het heeft een libidoverhogend effect maar zonder de rauwheid van rauwe maca, liefdevoller dus :)

Waarom innemen?

Algemeen heeft zowel rauwe als g-maca een hormoonbalanserend effect, verbeterd het geheugen, heeft een anti-depressief effect, vermindert de glucosespiegel dus goed bij diabetes, verhoogd de spermakwaliteit (in het bijzonder de zwarte maca = meest zeldzame en dure), aangezien maca barstensvol zit met calcium is het zeer goed om de botdensiteit te verbeteren, dus uitstekend bij osteoporose, goed bij PMS klachten en menopauze problemen, uitstekend idee om maca in te nemen als je zwanger wil worden en voor iedereen die verouderingsverschijnselen/-klachten krijgt.

Hoe innemen?

Ik gebruik deze g-maca vorm nu als een lekker drankje tussendoor, een beetje zoals een koffie dus.
Elke vloeistof is bruikbaar, maar ik vind het erg lekker met rijst-of amandelmelk met 1 theelepel g-maca
Je kan met gemak tot 2 theelepels (en zelfs meer) per dag innemen.

Opbouwen

Het is het beste om maca rustig aan op te bouwen tenzij je in blakende gezondheid bent. Omdat het je hormonaal systeem beinvloedt is het verstandig om te starten met een 1/2 theelepel en rustig aan op te bouwen tot 2 theelepels of meer. Luister naar je lichaam, het moet prettig blijven aanvoelen. En zoals gezegd roteren met andere superfoods en rustpauzes inlassen.

Je kan het in zowat alles toevoegen, in je maaltijd, smoothie, soep, yoghurt, gebak, pannenkoeken, thee, en met gewoon water, warm of koud.
Iets minder in fruitsap omdat het wat op de darmen kan werken, maar dus wel mogelijk.
Zeker lekker dus in 'melk' en choco'melk' en zelfs in je koffie voor diegenen die het drinken, het geeft een nootachtige smaak.

mijn warme kop rijstmelk met 1 theelepel g-maca,mmmmmm

Wanneer innemen?
Je kan het innemen op gelijk wel moment van de dag, zonder of met voedsel, maar beter niet voor het naar bed gaan omdat het je mogelijks wakker kan houden wegens zijn actief makend karakter.

Info:

• Er zijn 3 soorten Maca: rood, zwart en geel. De zwarte is het meest zeldzaam, bevat de hoogste concentratie voedingsstoffen en is daarom ook de duurste. Maar zeker aan te raden voor mannen die hun spermakwaliteit willen verbeteren! Gevolgd door de rode maca en dan de gele die het meest verkocht wordt.
• Wij hebben een mix van de 3 soorten:

  

  Onze g-maca

• De gegelatineerde vorm is iets prijziger dan de rauwe maca maar absoluut de moeite waard. Je moet er tenslotte ook minder van gebruiken om een zelfde effect te verkrijgen.

• Bij het gelatineren wordt het zetmeel verwijderd uit de maca zodat het beter verteerbaar wordt en zodat de reststof, vnl de mineralen zeer geconcentreerd wordt, vandaar dat je er minder van moet gebruiken.

Stevige Smoothie tip: de verhoudingen zijn flexibel, afhankelijk van je smaak en voorkeur

1. 1 kop 'melk' (rijst, amandel, hazelnoot,...)
2. 1/4 kop kokosmelk of kokoscreme als je het wat dikker wil
3. 1 (bevroren) banaan, bevroren maakt het dikker en kouder
4. 1/2 eetlepel maca poeder, je kan tot 1 eetlepel gaan als je wat gewend bent aan maca
5. 1 eetlepel pindakaas of amandelpasta of notenpasta (optioneel)
6. 2 grote dadels of ander zoetmiddel (optioneel) > ik doe het zelf zonder extra zoetmiddel
7. 1/2 theelepel kaneel
8. 1/2 theelepel vanille extract (optioneel)

Alles in de blender en mixen

Aardpeer-Wortel Soep met Shiitake

Mijn oogst aardperen moest heeeeel dringend verwerkt worden want ze begonnen al aan kracht te verliezen. Ik had al een tijdje een soep in gedachten, maar het was nog niet tot een actieplan gekomen. Maar een ferme blik in mijn papieren zak met aardperen liet me weten dat het hoog tijd was om er iets mee te doen.

Wie de smaak van aardperen niet kent zal waarschijnlijk even moeten wennen aan de nieuwe smaak.

Aardpeer-Wortel Soep met Shiitake

Wat heb je nodig:

• 3 flinke handen geschilde aardperen > je kan ze ook gewoon goed borstelen maar de mijne waren niet meer in beste staat en ik hou niet zo van de schil - schillen is wel een gepruts met al de rare hoekjes en kantjes
• 1 grote wortel of 2 normale wortelen
• 1 ui
• 2 tenen knoflook
• een handvol gedroogde shiitake paddestoelen
• korianderpoeder, kurkumapoeder en nootmuskaat naar smaak. Ik heb toch behoorlijk wat nootmuskaat toegevoegd (optioneel)
• zout en peper
• olie om te fruiten
• verse koriander of peterselie (optioneel)
• wat citroensap

Hoe maken:

• Schil de wortel(en) en snij in stukjes
• Schil de ui en snij in stukjes
• Schil de aardperen en zet ze even onder water als je ze niet direct gebruikt want anders verkleuren ze- snij ze in kleinere stukken als je aan de slag gaat
• Schil de knoflook en snij in grovere stukken
• Zet de shiitake paddestoelen onder water in een potje en zet even weg
• Wat (kokos)olie in een soeppot
• Fruit de ui, voeg dan de knoflook stukken toe fruit even mee
• Voeg de wortelstukken toe en roer
• Voeg de aardpeer stukken toe en roer
• Voeg wat zout en peper toe en roer
• Deksel op de pot en laat 5 minuten op een laag vuur even samen smoren - roer 1 of 2 keer
• Dan voeg je water toe tot net over de groenten
• Laat 20-25 minuten samen koken op een matig vuur
• Als de groenten gaar zijn, pureer ze dan met een staafmixer
• Voeg kurkumapoeder, korianderpoeder en nootmuskaat toe - proeven
• Verder bijkruiden met zout en peper
• Voeg de shiitake paddestoelen samen met het vocht toe in de soep en laat nog 5 minuten samen pruttelen.
• Vind je de soep nog te dik dan voeg je nog wat extra water toe
• Afwerken met verse koriander of peterselie
• TIP: Ik heb in mijn eigen bolkom nog een beetje citroensap toegevoegd, dat neemt de zetmeelachtige smaak weg van de aardperen
• TIP: wil je het meer pikant voeg dan wat hete specerijen toe zoals chilipoeder

Vegan Spicey Pompoensoep

Wat facebook al niet vermag! Vriendin Anita plaatste een foto van haar pompoen met bijhorend slachtmes en na wat over en weer gegrap bedacht ik dat er nog een prachtexemplaar lag te blinken aan mijn voordeur. Nog een overblijfsel van Halloween toen het in volle pracht en praal sfeer gaf aan de lugubere nacht. Het stond er nu eerder wat als een stilzwijgend verlaten oranje ornament. In plaats van het monster over te geven aan weer en wind vatte ik, in navolging van Anita, ook het plan op om het in de pan te hakken tot een regelrecht avondmaal. Zondag is 1-potmaal en hoewel ik een Japanse Tataki Beef op het programma had staan is het dus een Vegan Spicey Pompoensoepje geworden.
Het kan verkeren... een mens moet flexibel zijn in het leven!

Eenvoudig en snel klaar! Althans het koken dan :)
Wat heb je nodig:

• 1 flinke ui of rode ui
• 3 tenen knoflook
• een halve pompoen in stukjes
• DE specerijen in poeder of gedroogd: salie, thijm, kurkuma, gember, kruidnagel, nootmuskaat, koriander & chili peper en flink wat zout - ik heb geen bouillonblokjes gebruikt, gewoon zout, kruiden en specerijen lukken ook prima!
• glutenvrije tortilla chips = gemaakt van mais, anders gebruik je aardappelchips of groentenchips
• verse koriander blaadjes
• (kokos)olie om te stoven
• Je kan desgewenst afwerken met een vleug 'room' of een scheut 'melk' - uiteraard op een andere basis dan koemelk.

Opmerking: je past de specerijen aan aan je smaak en intoleranties

Hoe maken:

• Snij de pompoen in stukken en ontdoe het van de pitten, vezels en schil, snij dan in blokken van ongeveer 10 cm
• Snij de ui en knoflook in stukjes
• Fruit de ui in wat olie, voeg de look toe en fruit deze ook mee
• Voeg de pompoenstukken toe
• Zet alles net onder water
• Wanneer het begint te pruttelen voeg je alle specerijen toe naar smaak - je kan later nog bijkruiden 
• Laat 20 tot 30 minuten zachtjes koken
• Alles mixen met een staafmixer - proeven en bijkruiden indien nodig
• Opscheppen in een bolkom of soepbord, de tortilla chips in stukken breken, de koriander blaadjes bovenop en direct opeten, anders worden de chips te zacht wat dan niet meer zo lekker is.

  

  Pompoen van Anita die als inspiratie diende :)

Indische Witte Kool Schotel

Met de herfst komen ook de vele koolsoorten weer te voorschijn. Voor wie het kan verdragen is kool een zeer gezonde groente. Boordevol met sterke anti-oxidanten die nuttig zijn bij borst-, darm- en prostaatkanker. Ze helpen ook met het verlagen van de 'slechte cholesterol'. 

Rode kool bevat de meeste anti-oxidanten.
Het is ook een zeer goede bron voor vitamine C, en bevat daarnaast ook vitamine B1, B5 en B6.  Het bevat heel wat vitamine K dat een belangrijke rol speelt in ons bot metabolisme, het helpt dus bij het gezond houden van onze beenderen. Vitamine K heeft ook een ondersteunende rol bij de ziekte van Alzheimer. Witte kool bevat daarnaast o.a. kalium, ijzer, magnesium en mangaan en flink wat vezels.

Witte kool kan zowel rauw, als gestoofd of gekookt gegeten worden.

Opmerking: Kool is een cruciferous of kruisbloemige en bevat daarom goitrogenen die de schildklier kunnen belasten. Dus voor diegenen met een vertraagde schildklier moeten uitkijken met het te veel gebruik van deze planten familie - o.a. brocolli, spruiten, bloemkool, savooikool, bok shoy en boerenkool.
Afwegen dus en luisteren naar je schildklier. Ik ben zelf gevoelig aan goitrogenen dus een overmaat aan goitrogenen doorheen een maaltijd of een dag heeft soms effect op mijn schildklier met als gevolg een dikte en druk in de keel en een hese stem = een schildklier die overuren aan het draaien is door het onderdrukkend effect van de goitrogenen.
Voordeel: wanneer je groenten met goitrogenen verhit worden ze grotendeels geneutraliseerd. Dat is niet zo met o.a. soja en gierst waarbij het goitrogenen effect juist wordt verhoogd bij verhitting!

Maar niet getreurd in mjin afdeling Oosterse keuken maak ik met groot plezier deze veganistische koolschotel klaar. Dit gerecht komt zowel voor in Indie, als in China en het hele Zuid-Oostelijk Aziatisch continent. Met weliswaar verschillende specerijen en extra's.
Dit is een Indisch gekruide versie.

Voor minstens 4 personen

Wat heb je nodig:

• ongeveer 500 gram geraspte witte kool = dat is ongeveer 3/4 van een witte kool
• 1 grote ui
• 1 teen knoflook
• een stukje verse gember of 3/4 theelepel gemberpoeder
• 1 groene chili peper = jalapeno
• 2 tomaten
• 1/8 theelepel kurkuma poeder
• 1 theelepel koriander poeder
• 1/2 theelepel rode chili poeder
• zout naar smaak - er gaat wel meer zout in dan een snuif! proeven voor het opdienen!
• handvol rozijnen (ik kon het weer niet laten om er rozijnen in te doen maar het geeft net dat beetje zoetheid in de schotel - yummy!)
• (kokos)olie om in te bakken
• Gekookte rijst

Hoe klaarmaken:

•  Rasp 3/4 van een witte kool: ik gebruik een groffe rasp - je kan ze ook snijden maar dan is je schotel wat minder verfijnd
• Snij de ui, look, gember en chili in heel kleine stukjes > Snij de zaadlijsten met een scherp mes uit de chili pepers, zo zijn ze minder heet. Maar opletten, blijf  daarna met je handen van je ogen af!
• Snij de tomaten in stukken
• In een wok of pot breng je olie en fruit de ui, daarna voeg je de look, gember en chili stukjes toe en fruit nog wat meer, tot de ui lekker bruin ziet.
• Voeg de kool toe en roer
• Voeg de specerijen toe en roer
• Laat 10 minuten met het deksel op de wok of pan gaar stoven
• Voeg dan de tomaten en de rozijnen toe
• Proef en voeg wat extra zout toe indien te flauw van smaak

Tips:
1. Je kan deze schotel ook klaarmaken met savooikool
2. Je kan kikkererwten toevoegen (uit blik of gedroogde kikkererwten een nacht op voorhand laten weken). Het geef deze schotel nog wat extra 'vulling'.

Voeg de specerijen toe

Ondertussen wat rijst koken en klaar!

Groene Smoothie met Fo-Ti= He Shou Wu en Spirulina

Smoothies moeten rustig worden opgebouwd, zeker wanneer je superfoods toevoegt. Je lichaam moet wennen aan de plotse toevloed van nieuwe stoffen en je lichaam kan daar sterk op reageren met ontgiftingsverschijnselen, zoals hoofdpijn, duizeligheid en maag/darmproblemen. Dus neem je tijd met smoothies, wissel voldoende af en drink veel water doorheen de dag om de ontgifting te helpen.

Onze groene smoothie van vandaag:
Voor 2 grote glazen smoothie:

• ongeveer 300 ml kefirwater
• 1 banaan
• 1 avocado
• 1 volle theelepel kokosolie
• 1 volle theelepel Fo-Ti wortel poeder (He Shou Wu)
• 1 volle theelepel spirulina poeder (rustig aan opbouwen, lees de post over spirulina)
• 3 theelepels erwt proteine poeder
• 3 grote bladeren Romeinse sla
• beetje water om te verdunnen

> Alles samen in de blender
Rustig opdrinken en goed mengen met je speeksel

Wat is Fo-Ti of He Shou Wu?

(Polygonum multiflorum)

Fo-Ti heeft een verjongend effect op de hersencellen, zenuwen en endocriene klieren.

Het stimuleert de bijnieren, dus goed bij stress.

Het heeft een ontgiftende werking op het lichaam. 

Het heeft een positief effect op het haar ( de naam He Shou Wu betekent Zwart Haar Mr. He omdat het grijs haar terug donker kan maken). 

Het heeft effect op het vetafzetting in de (slag)aders en verlaagt de cholesterol en zuivert het bloed.

Het heeft een stimulerend effect op het sexleven

Verjongend

Immuunbooster en versterkt de botten

Goed bij infertiliteit 

Bestaat ook in capsulen en thee

Spirulina en een Spirulina Sapje

Spirulina is een blauw-groene alg dat gevonden wordt in mineraalrijke meren. Het bevat 60% aminozuren wat de bouwstenen zijn van eiwitten, dus heel goed als aanvulling voor mensen die vegan of vegetarier zijn.

Het bevat veel chlorofyl (bladgroen) en vitaminen B - het mist wel vitamine B12. 

Verder bevat het beta-caroteen  (goed voor de ogen), vitamine E, kalium, calcium, mangaan, zink, koper, ijzer, selenium en nog een aantal. 
Het bevat mucopolysacchariden wat helpt bij de groei en gezond houden van de darmflora. 

Het is gemakkelijk verteerbaar en de smaak heeft wat weg van, tja, zeewier. Dus het poeder is best te mengen met fruit of groentensap of in een smoothie.  

Het is verkrijgbaar in tabletten of capsulen of als poeder.

Best rustig aan opbouwen want het heeft een reinigend effect wat bijvoorbeeld hoofdpijn kan geven. Het wordt ook gebruikt om af te slanken maar ik ben niet zeker of dit effectief ook het geval is. 
Het zou helpen bij artritis, te hoge cholesterol, diabetes, als kankerpreventie, bij herpes en als ondersteuning van de lever, wat altijd een grote plus is in onze leverbelastende leefomgeving. 

Alsook bij allergische rhinitis, dus voor mensen met hooikoorts kan het een dankbaar hulpmiddel zijn!

Hoe innemen?

NIET 's avonds innemen want het geeft zeker een boost aan energie!!

Normale dosering voor volwassenen is 3 tot 6 tabletten per dag of 1/2 tot 1 theelepel poeder per dag. Je kan desgewenst verhogen naar 20 tabletten of 1 eetlepel per dag zodra je lichaam gewend geraakt.

Het poeder neem je best in met fruitsap, groentensap, soep of in een smoothie. De smaak is niet echt aangenaam dus het is best het te mengen met andere smaken.

Drink voldoende water om je lichaam te helpen met de ontgifting! Hoofdpijn is mogelijk doordat losgemaakte gifstoffen doorheen je lichaam circuleren.

Opmerking: Mensen met schildklierproblemen kunnen last ondervinden bij het gebruik van spirulina.


Spirulina Selder Sapje: 

• 2 of 3 staken selder

• 1 mandarijn

• 1/8 of 1/4 theelepel spirulina poeder oplossen in wat water, de hoeveelheid hangt af hoe verdund je het wil drinken - wie al heeft opgebouwd kan uiteraard meer spirulina toevoegen

Maak je sapje in een sapcentrifuge en voeg je opgeloste spirulina toe, drink rustig op, dit is krachtvoer :)

Een uitgebreidere versie:

• 2 of 3 staken selder
• 1 mandarijn
• 1 rode biet
• paar blaadjes verse basilicum
• 1/8 of 1/4 theelepel spirulina in water opgelost

TIP: Wie geen sapcentrifuge bij de hand heeft: Je kan elk soort sap, zoals tomaten- of wortelsap of fruitsap uit brik gebruiken.

Spirulina-selder-mandarijn sapje

Kuzu, de Helende Wingerd

Kuzu of Kudzu is een wingerd die heel erg woekert maar in Azie geprezen wordt voor zijn helend karakter voor o.a. maagkrampen, indigestie, hoofdpijn, migraine, hoge bloeddruk en verstijfde spieren van nek en schouders. Zijn toepassingen zijn zeer uitgebreid. Zie ook de posting van Kuzu Kamille Thee.

Kuzu is een allesoverwoekerende klimplant

Kuzu als zetmeel

Kuzu geeft een zeer verfijnd zetmeel dat gebruikt kan worden in de keuken in de plaats van ons traditionele maar oververwerkte maiszetmeel en aardappelzetmeel dat chemisch gebleekt wordt en waarvoor toxische extractie stoffen gebruikt worden. Arrowroot is een ander goed zetmeel dat veel minder intens verwerkt wordt maar het heeft geen uitgeproken helende karaktereigenschappen zoals kuzu.

Hoe wordt het gemaakt

Het maken van het traditionele kuzu neemt 120 dagen in beslag waarbij de wortels van de kuzu wingerd met de hand uit de grond gehaald worden en ontdaan worden van grondresten. Dan wordt de wortel verder schoongemaakt en in stukken gesneden en herhaaldelijk in koud water gespoeld. De grijze pasta die zo verkregen wordt, wordt dan door zijden doeken gespoeld met water zodat alle plantresten en de bittere taninen verwijderd worden en enkel het zetmeel overblijft. Het zetmeel wordt gedroogd, in blokken gesneden en verder gedroogd gedurende 60 dagen. Eens droog wordt de kuzu afgeborsteld, in brokjes verkruimeld en verpakt voor verkoop.

Goedkopere kuzu: nadelen

Koop kwaliteit kuzu, sommige fabrikanten kijken enkel naar winst en drogen de kuzu in de oven in plaats van op kamertemperatuur waardoor de kuzu heel hard wordt en nauwelijks goed oplost in water. Ook voegen sommige fabrikanten andere zetmelen, zoals maiszetmeel of arrowroot, toe.

Hoe kuzu culinair gebruiken

1 1/2 eetlepel op ongeveer 240 ml vloeistof voor het indikken van sauzen
2 eetlepels op 240 ml vloeistof wanneer je iets gelei-achtig wil maken of het maken van jelly dessert ( zie in het Allergievriendelijk Koken kookboek)

Los de kuzu eerst op in wat koud water en voeg dit witte papje toe aan het einde van de kooktijd van je gerecht of saus. Blijf roeren terwijl het indikt en stilaan doorschijnend zal worden.

Fruitgelei uit Allergievriendelijk Koken p.191

Kuzu Kamille Thee

De harde en pijnlijke buik van Chris is er helaas nog niet op verbeterd. Het zuur van het citroensap en de barbecuesaus van de vorige dag is voor 'gewone mensen' geen probleem maar voor mensen zoals Chris kunnen ze voor zeer vervelende neveneffecten zorgen doordat de darmen reeds heel wat beschadiging hebben door de jarenlange gluten irritatie. Voor hem kunnen sommige specerijen, zuren, uien en tomaten in te grote hoeveelheden behoorlijk wat ongemak geven als in een keiharde buik en pijn. Normaal verdwijnen de klachten na een paar uur na de maaltijd, dus er is een zekere gewoonte dat hij na sommige maaltijden met de gekende ingredienten wat vervelende neveneffecten heeft. Maar deze keer duurt het wel erg lang en de pijn verergert na elke maaltijd.
De kans is dus groot dat er ulceraties zijn ontstaan na het teveel aan zuur in de maaltijd.

Dus een actieplan moet uitgewerkt worden om de heling te helpen en de ongemakken te verminderen.

1. Koel water drinken
2. Geen dierlijke eiwitten eten
3. Rijst en vezelrijk eten zoals gekookte groenten
4. Groene koolsap, ook seldersap helpt: 2 keer per dag
5. Aloe Vera Gel: 2 tot 3 keer per dag
6. Kuzu Kamille Thee: 2 keer per dag

Hoe maak je Kuzu Kamille Thee:

1 theelepel Kuzu of Kudzu brokjes
1 theelepel water
1 kop warm water
1 zakje kamille thee

Los de kuzu op met de theelepel water, zet het zakje kamille thee mee in de theekop en vul de theekop met het hete water.
Laat de kamille thee even trekken en laat nog wat verder afkoelen tot het drinkklaar is.
Roer en drink rustig op.

Kuzu heeft heel wat helende kwaliteiten:

1. Het heeft een kalmerende invloed op het zenuwstelsel en maakt rustig bij hyperactiviteit
2. Het reguleert de bloeddruk en het hartritme
3. Ontspant pijnlijke spieren en verkrampingen
4. Werkt bij migraine, hoofdpijn, menstruele krampen en ochtendkaters,
5. Verzacht darmproblemen en pijnlijke buikkrampen, vergemakkelijkt de vertering en helpt bij een opgeblazen gevoel en misselijkheid, bij diarree, obstipatie en gasvorming
6. Versterkt het immuunsysteem en werkt daarom goed bij verkoudheden, griep, sinusitis, keel-en longontstekingen
7. Zou alcoholdrang verminderen en zelfs een aversie geven tegen alcohol
8. Goed voor de huid en bij huiduitslag

Je zou voor minder een glaasje kuzu drinken! Dat het daarnaast ook nog een uitstekend indikkingsmiddel is dat gebruikt kan worden voor puddingen, desserts en sauzen ...tijd dus om een pakje kuzu in huis te halen.

Kuzu is te verkrijgen in o.a. Bio Planet en natuurvoedingswinkels. 

Kip Noedel Soep

Na al de heerlijke ceviche van gisteren en daarop volgend de gerafelde kip in barbecue saus als hoofdgerecht (staat in het Allergievriendelijk Koken kookboek)  hadden de lieve darmen van manlief het moeilijk. Beide gerechten na elkaar gegeten hadden samen iets te veel 'zuur'gehalte en daar konden zijn zwakke darmen niet goed tegen.
Op mijn bezorgde vraag wat zijn buik graag zou willen als avondeten bedacht hij dat Kip Noedel Soep een goede zachte maaltijd zou zijn. Niet erg want zo een soep is niet moeilijk en snel klaar.

Voor 2- 3 personen:

• 3 wortelen
• 1 stuk kipfilet
• 1 teen knoflook (toch toegevoegd op zijn eigen vraag)
• halve ui (ui heb ik er niet in gedaan, omdat zijn darmen al geprikkeld waren zijn ui en knoflook beter weg te laten)
• zout en beetje peper
• Italiaanse of Provencaalse kruidenmix (oregano, tijm, marjolein, rozemarijn, salie en basilicum)
• Je kan gemakkelijkheidshalve ook een bouillonblokje gebruiken
• olijfolie of kokosolie voor het fruiten
• een half pak platte rijstnoedels

Hoe maken:

• Knoflook (en ui) snipperen en fruiten in de gekozen olie
• Wortelen schillen en in rondjes snijden, snij ze desnoods nog kleiner zodat het geen grote stukken zijn, voeg ze bij de knoflook (en ui)
• Snij de kipfilet in kleine stukken en voeg ze bij in de groenten tot ze wat aangebakken zijn
• Voeg water toe enkele centimeter boven de groenten en kip
• Laat samen doorkoken en voeg ondertussen zout, peper en kruiden toe
• Proeven en bijkruiden indien nodig
• Voeg een kleine 10 minuten voor het opdienen de noedels toe, voeg eventueel extra water toe als de soep ondertussen te veel is ingekookt. 
• Laat de noedels een 10 minuten zachtjes doorkoken en dien onmiddellijk op wanneer de noedels gaar zijn.
  

Als verrassing had ik ook nog een glutenvrije gemarmerde bananencake gemaakt. 

Het recept daarvan plaats ik hier maar niet omdat ik sorghum bloem en tapioca bloem heb gebruikt, samen met rijstbloem. De twee eerste bloemsoorten zijn zeer slecht te verkrijgen in Belgie, wat heel jammer is omdat ik ze in mijn eigen keuken heel graag als basis gebruik voor gebak, koekjes en pizza. Hopelijk maakt Belgie nog een flinke inhaalbeweging! 

Helaas reageer ik zelf wat slecht op tapioca bloem, het heeft namelijk een goitrogeen effect op mijn schildklier dwz dat het de schildklierfunctie onderdrukt waardoor ik een hese stem krijg na het eten van goitrogeen rijke voedingsmiddelen zoals tapioca. Dus voor mij maar een beetje cake... 

Een alternatief voor tapioca bloem is aardappelzetmeel of maiszetmeel.

Gemarmerde Bananen Cake

Zomersalade met Miso Dressing

Na bijna 4 weken in het thuisland Belgie, met een zijstap naar Parijs met mijn jongste dochter ben ik weer in Canada aangekomen bij manlief . Niet dat het leven nu rustiger wordt! Integendeel. Twee dagen hebben we om alles in te pakken voor een 37 dagen lange tocht westwaarts en zuidwaarts doorheen Canada en de USA.
Daarom even een bescheiden blogje maken voor ons grote avontuur begint. Ik weet niet hoeveel kans ik heb op internet toegang en hoeveel animo er zal zijn om artikels te schrijven terwijl we het wilde westen afschuimen naar fossielen en dinosaurus resten. Stiefzoon Kiran is de reden waarom we deze trip aanvatten. Zijn kleine obsessie met fossielen en vooral dino's heeft als resultaat dat we hem gaan 'afzetten' in Drumheller, Alberta, zo'n slordige 3400 km van waar we wonen. Daar gaat hij 5 dagen op kamp om dinosaurus resten te gaan opgraven. En dus maken we er dan maar gelijk een 37 dagen en een 12.000 km lange tocht van, aangezien we dan toch bezig zijn...

Maar voor ons vertrek moet er ook nog gegeten worden: Een zomersalade met miso dressing, een combinatie die in mij opkwam en nog lekker is ook!

Miso Dressing voor 2 personen:

1 theelepel donkere miso pasta
2 flinke theelepels appelmoes mousseline
scheut citroensap
scheut knoflook olijf olie (gewone olijfolie kan ook met wat vers geperste knoflook)
wat zwarte peper uit de molen
wat mosterpoeder of bij gebrek wat mosterd

Meng de dressing onder de salade. Hoewel de dressing er wat 'donker' uitziet is de smaak toch bijzonder lekker.... en bijzonder gezond dankzij de miso (gefermenteerde soja)

Voor de Salade kan je alle kanten op: Mijn keuze voor 2 personen was:

1 wortel in kleine frietjes gesneden

1/4 rode paprika in stukjes

1/3 komkommer in blokjes

een halve stronk Romeinse salade

5 blaadjes verse munt in stukjes

De maaltijd bestond verder uit een koude aardappelsalade met appelstukjes, zoetzure augurkstukjes, mayonaise, verse citroenthym, zeezout en een verse ridderforel op de barbecue. 

Een High Tea in het Jacquemart-Andre Museum in Parijs - aan de allergeenrijke aardbeientaart en de lekkere courtisane thee 

Earthing - Aarding

Chris op blote voeten door het bos

Er is niets meer simpel en goedkoop om ons lichaam in evenwicht te brengen dan blootsvoets te lopen op gras, zand en zelfs de straat. De aarde zelf bevat een massa gezonde negatieve elektronen die de vrije radicalen in ons lichaam neutraliseren. Die vrije radicalen veroorzaken vele negatieve klachten en gezondheidsproblemen en ze geraken maar moeilijk uit ons lichaam verwijderd. Nochtans helpt het eenvoudig blootsvoets rondlopen om o.a. het zenuwstelstel en het hart te ontspannen en het maakt zelfs het bloed dunner zonder dat we enige medicatie moeten innemen. Het verdikte ongezonde bloed dat vooral bij mensen met hartproblemen en diabetes een extra probleem vormt, wordt meer vloeibaar door dagelijks blootsvoets buiten rond te lopen.

en op het strand (Lake Ontario)

Vuile voeten horen erbij maar het verfrissend en gezuiverd gevoel krijg je er ook gratis bij!

Wie gezondheidsproblemen of slaapstoornissen heeft, veel binnenzit, op de computer werkt, omgeven is door veel elektromagnetische storing of veel stress ervaart doet er goed aan om elke dag een half uurtje blootsvoets rond te lopen!

Net gelezen in de krant: 'Wandelen is als meststof voor de hersenen'

Een experiment aan de University of Illinois: Een groep van sedentaire 40- tot 80-jarigen werd aan het wandelen gezet gedurende 40 minuten en dat drie keer per week en vergeleken met een proefgroep ouderen die turn- en stretchoefeningen kreeg opgelegd.

Het effect hiervan op hun hippocampus – het stukje hersenen dat herinneringen aan gebeurtenissen, namen, plaatsen… tevoorschijn tovert – was indrukwekkend. Bij niet bewegende ouderen krimpt de hippocampus met 1 tot 2 procent per jaar. De hippocampi van de wandelaars waren gegroeid. Dat bleek na metingen (scans) voor het experiment, zes maand na de start en een jaar nadien. Bij de proefgroep was er een krimp van de hippocampus die vergelijkbaar was met die van niet actieve ouderen.

Lente Elixir

Voor wie last heeft van hooikoorts of voorjaarsvermoeidheid kan geholpen zijn met dit Lente Elixir:

• 700 ml water of koude kruidenthee naar keuze maar kamille en linde lijken mij goede keuzes
• het sap van een verse citroen
• 1 theelepel kurkuma poeder
• 1 theelepel verse geraspte gember
• 1/2 theelepel kardemon
• 1/2 theelepel kruidnagel
• 1/2 theelepel koriander
• snuif cayenne poeder
• 2 eetlepels chia zaad of aloe gel
• honing naar smaak

Alles samen in de blender goed mixen en drinken doorheen de dag...

Kurkuma en Gember

Water Kefir

Mijn wederhelft is de hemel te rijk met zijn water kefir dat hij elke dag met zorg en toewijding toespreekt en verzorgd. Na lange research op het wereld wijde web had hij de ideale kefir sponsor gevonden ergens in een boerengat in Michigan. De lieve dame stuurde een pakje natte kefir toe en blij als een kind in de bollenwinkel heeft hij de kefir terug laten groeien en bloeien. Elke dag drinken we nu ons portie kefir water vol met bacterien die onze darmen rijkelijk koloniseren.... hopelijk tot onzere eer en glorie en gezondheid. Ik moet zeggen dat mijn andere helft goed werk levert want de bacterie kolonies groeien als kool. Waarschijnlijk omdat hij liefdevol zit te turen in de glazen bokaal als iemand die zit de genieten van zijn viskes in een aquarium. Die suggestie had ik al eens gemaakt, om er een viske in te zetten. Maar hij vindt de opborrelende bubbels wanneer hij tegen het glas tikt zo al fascinerend genoeg. En een viske zou al die bacterie slurry waarschijnlijk niet overleven.
De herkolonisatie van onze darmen veroorzaakt wat vreemde hersenspinning en griepachtige hick-ups. Maar het is voor het goede doel, dus doorslikken die kefir! Best wel lekker die zacht-zoet-zure maar toch eerder zoete smaak. Was het niet dat je in het begin wat rustig aan moet doen zou ik dit de hele dag kunnen drinken.

 Ons dagelijks bacterie-kefir brouwsel

De lange waslijst gezondheidsvoordelen kan ik samenvatten als anti-schimmel en anti-bacterieel door herkolonisatie van de darmbacterien, anti-oxidant en hermineraliseren wat de veroudering en ziekte tegen gaat (altijd meegenomen natuurlijk), stimuleren van het immuunsysteem.

Het Chinees gezegde indachtig: 'Duizend ziektes huizen in de darm' drink ik er nog eentje op mijn gezondheid!

Aangezien ons beestjes zo goed groeien kan ik desgewenst voor wie wil wat kefir over de oceaan brengen voor wie zelf wil starten met zijn eigen kolonie.

Deze link heeft heel wat nuttige informatie en recepten:

http://waterkefir.wordpress.com/

Een facebook groep over kefirkorrels, wie wil starten kan hier verse kefirkorrels krijgen of wil je zelf doneren dan kan je dit op deze groep laten weten:

Kefirkorrels Antwerpen

 https://www.facebook.com/groups/611637628860947/

Chaga Thee

Vandaag zijn we in Toronto weer op raw en vegan eet-tocht en voedseljacht getrokken. Deze keer vonden we de weg naar LIVE, een proper en gezellig restaurant met een geweldig aanbod aan raw en vegan. Alles wat glutenvrij en zuivelvrij is maakt ons sowieso gelukkig, maar eten waar mensen weten wat ze doen geeft nog meer een kick. Niet direct goedkoop maar raw is altijd meer vullend omdat de maag meer moet verteren dan met een gekookte maaltijd, dus je moet geen bergen eten om voldaan van de tafel te gaan. Matigheid is trouwens een goede deugd :) Ze verkochten tot ons groot plezier Kimchi, een radijs versie en een paardebloem versie.

KIMCHI is een traditioneel Koreaans gerecht van gefermenteerde groenten. We gingen voor de paardebloem, radijs, appel, peer, knoflook, gember met zeezout en rode pepervlokken versie. Eenmaal thuis direct geopend, gegeten en supergoed bevonden! Manlief heeft zich diep verdiept in de mysteries van het fermenteren van groenten en de potten staan hier te blinken om zelf aan de slag te gaan. Verslag van deze onderneming zal zeker nog volgen. Maar ondertussen kunnen we met deze kimchi al wat sterke behoeftes bevredigen.

Mijn detox zeewier bowl met stukjes boerenkool, avocado en zonnebloemspruiten met hennep olie en ja het was lekker :)

Manlief ging voor de Tostadas met zonnebloem bonen puree en cashew zure room

Daarna trokken we weer richting mijn Nirvana paradijs: Kensington en China Town want Chris wilde nu zelf eens aan de pols gevoeld worden door de Chinese Dokter. Terwijl zijn kruiden mengsels gemaakt werden had ik tijd om even rond te neuzen in de vele bakken en potten met god- weet- wat....

Sfeerbeelden

Met 3 pakken kruiden voor Chris was het tijd om een voorraad 'gezonde keuken' in te slaan in een bio supermarktje . Een leuke dame nam 6 pakken DULSE (zeewier) mee terwijl wij net onze eigen KOMBU aan het inslaan waren. We geraakten daardoor aan de babbel en ze vertelde ons dat we zeker Dulse moesten meenemen, even kort in de pan roosteren zodat het knapperig wordt en we hadden een super gezonde zoute snack, vergelijkbaar met chips maar dan vele malen beter... uiteraard. Dulse kan ook gewoon recht uit het pak gegeten worden of verkruimeld worden op pasta of een salade. Dus twee pakken Dulse extra in ons karretje...

Na het 'gezond' shoppen lonkte het Samadhi Tea House ons weer naar binnen. De Chaga thee trok ons oog en al vlug stondje het potje Chaga thee, met de dadels, op ons te wachten.

CHAGA THEE

Chaga is een zwarte zwam die op zieke en dode berkenbomen groeit in zeer koude streken en zeer bijzondere eigenschappen heeft. In het Nederlands wordt het vertaald als berkenweerschijnzwam. Naast zijn zeer sterke detox capaciteit, zit het tjokvol anti-oxidanten en was het aanvankelijk in Rusland en China een zeer gekende en goed werkende thee bij kanker, wetenschappelijke studies bevestigen zijn bijzondere anti-kanker kwaliteiten. De lange lijst waardevolle eigenschappen is te lang om hier op te noemen, want het is zowat voor alles goed. Het is niet zo eenvoudig er aan te geraken en het is vrij prijzig omdat het enkel in het wild gevonden kan worden, het kan namelijk niet gecultiveerd worden. Maar na het drinken ervan waren we helemaal overtuigd van zijn nuttigheid, de ontgiftingsreakties die we voelden na ons potje vertelde ons dat deze thee binnenkort in onze keukenkast zou prijken... bij het schrijven van deze blog was manlief in de research gedoken en is de thee aangekocht, samen met Amla poeder, Goji berries en Hennep zaadjes bij www.znaturalfoods.com (zij verzenden ook internationaal). Zij hebben zeer goede prijzen voor heel wat bijzonder goede producten.

Flink wat water drinken na de thee is wel een vereiste omdat het zoveel afvalstoffen losmaakt. De tinctuur die je ook kan kopen heeft bijlange na niet de kracht van de thee.

Gezondheidsvoordelen van Chaga (Engelstalig) : http://www.chagamountain.com/health-benefits.html